# Podręcznik programu &kmix;

Matt Johnston

    mattj@flashmail.com

Christian Esken

    esken@kde.org

Programista
Helio Chissini de Castro

    helio@kde.org

Programista
Stefan Schimanski

    1Stein@gmx.de

Programista
Lauri Watts

    lauri@kde.org

Recenzent
Krzysztof Woźniak

    wozniakk@ceti.pl

Polskie tłumaczenie
1996 2005 Christian Esken & Matt Johnston
&FDLNotice;
2005-02-08
2.2

Program &kmix; pozwala na regulację głośności karty dźwiękowej komputera.

KDE KMix kdemultimedia dźwięk głośność mikser

## Wprowadzenie

Program &kmix; jest mikserem dźwięku dla środowiska &kde;. Mimo swoich niewielkich rozmiarów, posiada jednak pełen zestaw funkcji charakterystycznych dla tego typu programów. Pozwala on na sterowanie wszystkimi zainstalowanymi w systemie kartami dźwiękowymi.

Program &kmix; działa na wielu platformach sprzętowych i obsługuje kilka rodzajów sterowników:

- Sterowniki systemu obsługi dźwięku ALSA.

- Wszystkie platformy zgodne z systemem OSS (Open Sound System). W szczególności zaś systemy: &Linux;, FreeBSD, NetBSD oraz BSDI.

- Komputery dla systemu &Solaris;.

- Komputery dla systemu &IRIX;.

- Komputery dla systemu &HP-UX;.

W przypadku gdy w systemie dostępne są zarówno sterowniki ALSA, jak i OSS, program &kmix; będzie korzystał ze sterownika ALSA.

## Korzystanie z programu &kmix;

### Podstawy

Korzystanie z programu &kmix; jest bardzo proste. Wszystkie urządzenia/miksery karty dźwiękowej są przedstawione w oknie programu jako suwaki. Urządzenia monofoniczne reprezentuje pojedynczy suwak, zaś stereofoniczne mogą być przedstawione za pomocą jednego wspólnego suwaka lub za pomocą dwóch suwaków po jednym dla każdego kanału. W dolnej części okna &kmix; widoczny jest suwak balansu. Jeżeli w systemie zainstalowane są dwie lub więcej kart dźwiękowych, to wszystkie widoczne są w polu listy w górnej części okna, gdzie użytkownik może wybrać właściwą kartę. Główne okno programu &kmix;

Główne okno programu &kmix;

Okno składa się z trzech kart zawierających opcje sterujące kartą dźwiękową:

- Wyjście: karta zawiera opcje sterujące związane z odtwarzaniem dźwięku, np. główny suwak głośności (Master).
- Wejście: ta kara zawiera opcje związane z nagrywaniem dźwięku, np. poziom nagrywania (Capture).
- Przełączniki: zawiera wszystkie opcje, które związane są z włączaniem i wyłączaniem pewnych specjalnych możliwości karty dźwiękowej (np. "Mic Boost (+20dB)"), oraz pozwalających wybrać jedną opcję z listy (np. "Mic Select: Mic1 or Mic2").

Oprócz opcji sterujących poziomem dźwięku, w programie &kmix; widoczne są również sygnalizatory LED. Ich kolory mają następujące znaczenie:

- Zielony: Sygnalizator związany z odtwarzaniem
- Czerwony: Sygnalizator związany z nagrywaniem
- Żółty: Sygnalizator związany z dodatkowymi funkcjami karty dźwiękowej

### Suwaki głośności

W kartach "Wyjście" oraz "Wejścia" znajdują się następujące elementy do sterowania głośnością: Suwaki głośności (Karta "Wejście")

Suwaki głośności (Karta "Wejście")

- Ikona symbolizująca funkcję suwaka.
- Zielona dioda LED wyciszenia, pozwala na wyciszenie danego kanału (dioda zgaszona) lub włączenie dźwięku (dioda zapalona).
- Suwak sterowania poziomem głośności. Podpowiedź: jeżeli suwaków jest tak dużo, że mikser zajmuje za dużo miejsca, to można wyłączyć wyświetlanie etykiet dla zaoszczędzenia miejsca.
- Jeżeli dane urządzenie pozwala na nagrywanie dźwięku, to przy nim będzie widoczna czerwona dioda LED. Jeżeli jest zapalona - to oznacza iż urządzenie to jest wybrane jako źródło nagrywania. Jeżeli jest zgaszona, to urządzenie NIE JEST wybrane jako źródło nagrywania.

Suwaki głośności z przełącznikiem nagrywania (Karta "Wejście")
Suwaki głośności z przełącznikiem nagrywania (Karta "Wejście")

Opcje znajdujące się w karcie "Przełączniki" przedstawione są w postaci lampki LED i krótkiego opisu pełnionej funkcji. Należy pamiętać, iż czerwona dioda LED dotyczy funkcji związanych z nagrywaniem, zaś żółta dotyczy specjalnych właściwości karty dźwiękowej. Jeżeli nie znasz wyświetlonych funkcji, zajrzyj do dokumentacji sterownika karty dźwiękowej (dla większości współczesnych dystrybucji systemu Linux jest to sterownik ALSA: http://www.alsa-project.org).

Suwaki głośności posiadają własne menu kontekstowe, wyświetlane po naciśnięciu prawego klawisza myszki na suwaku lub na ikonie (widocznej nad suwakiem). Dostępnych jest w nim kilka pozycji, z których najważniejsze opisano poniżej.

Rozdziel kanały

  Wyświetla jeden lub dwa suwaki dla kanału. Opcja dotyczy jedynie urządzeń obsługujących sygnał stereofoniczny. Prawy suwak kontroluje poziom dla prawego kanału dźwięku, lewy suwak dla lewego kanału.

Wycisz

  Wycisza lub wyłącza wyciszenie urządzenia.

Ukryj

  Jeżeli użytkownik nie chce ustawiać poziomów danego urządzenia, to może go ukryć za pomocą tej opcji. Ponowne wyświetlenie suwaka urządzenia jest możliwe jedynie po wybraniu z menu pozycji Kanały (patrz poniżej).

Konfiguracja skrótów

  Istnieje możliwość sterowania urządzeniem z klawiatury. To polecenie powoduje wyświetlenie standardowego okna dialogowego środowiska KDE Konfiguracja skrótów. Można w nim zdefiniować kombinacje klawiszy dla zwiększania i zmniejszania natężenia dźwięku oraz wyciszania urządzenia. Definicje klawiszy mają znaczenie globalne i działają również wtedy, gdy program &kmix; zostanie zminimalizowany lub zadokowany na tacce systemowej.

Kanały

  Wyświetlone zostanie okno dialogowe, w którym można ustawić widoczność poszczególnych kanałów w każdej z sekcji (Wyjście, Wejście, Przełączniki).

Pokaż/Ukryj menu

  Opcja ta nie dotyczy urządzenia dźwiękowego, a jedynie okna programu &kmix;. Dzięki niej można ukryć pasek menu. Można tego dokonać również za pomocą klawiatury (zwykle za pomocą CTRL-m)

### Suwak balansu

Za pomocą tego suwaka, można określać balans dźwięku pomiędzy prawym i lewym kanałem. Suwak ma działanie ogólne i dotyczy głównego kanału (Master). Pozycja środkowa jest ustawieniem domyślnym. Przesuwanie suwaka w lewo zmniejsza natężenie dźwięku w prawym głośniku i vice versa. Działanie może być odwrócone, jeżeli głośniki nie są poprawnie ustawione.

W systemach dźwięku przestrzennego, urządzenie Master często powoduje ustawienie głośności jedynie dla przednich głośników (Front). Jest to ograniczenie sterownika karty dźwiękowej.

Jeżeli karta dźwiękowa nie udostępnia urządzenia "Master", program &kmix; może wybrać inne urządzenie do ustawienia głównego poziomu głośności. W większości przypadków są to urządzenia Wave lub PCM.

### Opcje konfiguracji

Ustawienie parametrów programu odbywa się w menu Ustawienia -> Konfiguracja KMix.... Dostępne są następujące opcje:

Dokowanie

  Zaznaczenie tej opcji spowoduje, iż &kmix; będzie dokował w tacce systemowej po naciśnięciu przycisku zamknięcia okna. Jeżeli opcja jest wyłączona, to po naciśnięciu przycisku zamknięcia okna, program zostanie zakończony. Uwaga: po zakończeniu działania programu nie będzie możliwe sterowanie natężeniem dźwięku za pomocą zdefiniowanych skrótów klawiszowych.

Włącz sterowanie głośnością z tacki systemowej

  Włączenie tej opcji, spowoduje iż kliknięcie lewym przyciskiem myszki na ikonie programu na tacce systemowej, wyświetli małe okno z suwakiem głośności dla preferowanego urządzenia (uwaga: w chwili obecnej nie jest możliwe określenie tego urządzenia - jest ono wybierane automatycznie przez program &kmix;). Jeżeli opcja jest wyłączona, to kliknięcie na ikonie programu wyświetli główne okno programu.

Pokaż skalę

  Wyświetla kreski oznaczające pozycję na suwakach.

Pokaż etykiety

  Wyświetla etykiety dla każdego urządzenia dźwiękowego. Niezależnie od tego czy opcja jest zaznaczona, czy też nie, to ustawienie kursora myszki nad suwakiem każdego urządzenia wyświetli informację o jego nazwie.

Przywróć ustawienia głośności po zalogowaniu

  Powoduje, iż środowisko KDE będzie przywracać ustawienia głośności po powtórnym zalogowaniu. Ustawienia te są zapisywane w katalogu użytkownika podczas kończenia pracy z systemem. Jeżeli system operacyjny zapisuje ustawienia głośności, to opcja ta nie musi być stosowana (jeżeli jednak z komputera korzysta wielu użytkowników, to może się przydać).

## Aplet &kmix;

Aplet panelu &kmix; stanowi alternatywny interfejs oferowany przez program. Dodanie apletu do panelu odbywa się za pomocą menu panelu (Menu panelu -> Dodaj aplet do panelu -> Mikser dźwięku).

Praca z apletem "Mikser dźwięku" jest analogiczna jak opisano dla głównego okna programu - włączając w to menu kontekstowe. Jednak z powodu ograniczeń miejsca, korzystanie z apletu ma następujące ograniczenia:

- Niedostępne jest główne menu programu.
- W przypadku posiadania wielu kart dźwiękowych, nie można zmienić wybranego miksera po początkowym wyborze.
- Brak ikony w tacce systemowej. Jeżeli użytkownik chce wyświetlić ikonę na tacce systemowej, to musi dodatkowo uruchomić &kmix; z menu środowiska &kde; (K -> Multimedia -> KMix Ustawienia głośności).
- Ikony są widoczne tylko gdy szerokość panelu jest wystarczająco duża.
- Nie są dostępne etykiety nazw urządzeń.
- Konfiguracja dokonywana jest poprzez menu panelu i pozwala na ustawienie kolorów i kierunku suwaków.
- Niedostępne jest automatyczne zapisywanie poziomu głośności. Jeżeli użytkownik chce zapisać poziom głośności przed wylogowaniem, to musi uruchomić &kmix; z menu &kde;.

## Zaawansowane funkcje programu &kmix;

Ten rozdział opisuje funkcje programu &kmix; przydatne dla zaawansowanych użytkowników. Zwykli użytkownicy nigdy nie będą jej wykorzystywać, tak więc można bezpiecznie pominąć czytanie tego rozdziału.

### Mechanizm sterowania DCOP

Nieraz użytkownik chce zrealizować zadania takie jak np.: sterowanie mikserem z innej aplikacji lub wyciszanie urządzenia codziennie o godzinie 10 po południu. Program &kmix; udostępnia mechanizm DCOP pozwalający na osiągnięciu wielu efektów minimalnym nakładem pracy. Aby poznać możliwości oferowane przez interfejs DCOP w programie &kmix; należy w terminalu wpisać polecenie dcop kmix. Funkcje specyficzne dla &kmix; są następujące:

Mixer0

  Pozwala na sterowanie pierwszym mikserem dźwięku. Można określać poziomy dźwięku, wyciszać urządzenie, zmieniać balans, odczytywać nazwę miksera i wiele innych. Wpisanie w wierszu poleceń dcop kmix Mixer0 wyświetli wszystkie realizowane funkcje. W przypadku posiadania większej liczby kart dźwiękowych, widoczne będą też wpisy takie jak Mixer1, itd.

kmix-mainwindow#1

  Polecenie steruje wyglądem okna programu. Możliwe jest chowanie i pokazywanie okna, zmiana rozmiaru i wiele innych funkcji. Wykonanie polecenia dcop kmix kmix-mainwindow#1 wyświetli wszystkie dostępne możliwości.

### Przykłady zastosowania mechanizmu DCOP

dcop kmix kmix-mainwindow#1 hide

  Ukrywa główne okno programu. Ponowne wyświetlenie okna możliwe jest za pomocą polecenia dcop kmix kmix-mainwindow#1 show lub poprzez kliknięcie na ikonę na tacce systemowej.

dcop kmix kmix-mainwindow#1 resize 1 1

  Zmienia rozmiar okna programu na najmniejszy możliwy. Jest to rozmiar, w którym wszystkie suwaki (oraz inne elementy interfejsu użytkownika) mieszczą się w oknie.

dcop kmix Mixer0 mixerName

  Wyświetla nazwę pierwszego urządzenia-miksera, na przykład: Sound Fusion CS46xx

dcop kmix Mixer1 setVolume 0 10

  Ustawia głośność na drugim mikserze, na urządzeniu 0, do wartości 10%. Urządzenie 0 jest najczęściej urządzeniem "Master", jednak nie zawsze. Jeżeli chcesz wyciszyć urządzenie główne (Master) na drugiej karcie dźwiękowej, to wpisz: dcop kmix Mixer1 setMasterVolume 0

Polecenia mogą być uruchamiane bezpośrednio w oknie terminala uruchomionym w środowisku KDE. Jeżeli polecenie dcop ma być uruchamiane z innego miejsca (np. ze skryptu crontab) to niezbędne jest zdefiniowanie zmiennej środowiskowej DCOPSERVER (na wartość taką samą jak widoczna w pliku: ~/.DCOPserver_nazwa_komputera_:0 ), na przykład:

- #!/bin/sh
- DCOPSERVER=`cat /home/twoj_home/.DCOPserver_nazwa_komputera_:0 | grep local`
- export DCOPSERVER
- dcop kmix Mixer0 setMasterVolume 0

### Przydatne sztuczki

Jednoczesne korzystanie ze sterowników ALSA i OSS

  Program &kmix; w systemie Linux może korzystać zarówno ze sterowników ALSA jak i OSS. Jeżeli użytkownik naprawdę chce wykorzystywać oba sterowniki jednocześnie (co zdarza się niezmiernie rzadko) może to zrobić poprzez dodanie następującego wiersza w pliku konfiguracyjnym kmixrc.

  MultiDriver=true

  Następnie należy ponownie uruchomić program. Po wybraniu z menu pozycji Pomoc->Informacje o sprzęcie powinna się pojawić informacja: "Używane sterowniki dźwięku: ALSA+ OSS" oraz "Experimental multiple-Driver mode activated"

  Uwaga: Prawdopodobnie wszystkie urządzenia-miksery będą zdublowane.

  Taka konfiguracja nie jest wspierana przez twórców programu.

## Zasługi i licencje

Główni programiści

- Prawa autorskie (c) 1996-2000 Christian Esken

- Prawa autorskie (c) 2000-2003 Christian Esken; Stefan Schimanski

- Prawa autorskie (c) 2003-2005 Christian Esken; Helio Chissini de Castro

Współtwórcy:

- Christian Esken esken@kde.org

- Stefan Schimanski 1Stein@gmx.de

- Paul Kendall paul@orion.co.nz - obsługa systemu SGI

- Sebestyen Zoltan szoli@digo.inf.elte.hu - Poprawki dla FreeBSD

- Faraut Jean-Louis jlf@essi.fr - Poprawki dla Solaris'a

- Nick Lopez kimo_sabe@usa.net - Obsługa systemu ALSA

- Helge Deller deller@gmx.de - Obsługa systemu HP-UX

- Lennart Augustsson augustss@cs.chalmers.se - Poprawki dla systemów *BSD

Prawa autorskie do dokumentacji (c) 2000 Matt Johnston mattj@flashmail.com

Aktualizacja do wersji &kmix; V1.91 (c) 2003 przez Christian Esken esken@kde.org

Aktualizacja do wersji &kmix; V2.2 (c) 2005 przez Christian Esken esken@kde.org

Dokumentacja niniejsza jest oparta na oryginale autorstwa Christian'a Esken'a esken@kde.org

Polskie tłumaczenie: wozniakk@ceti.pl

&underFDL; &underGPL;

## Instalacja

### Jak zdobyć program &kmix;

&install.intro.documentation;

### Wymagania

Oczywiście korzystanie z programu &kmix; nie ma sensu, jeżeli nie zainstalowano wcześniej karty dźwiękowej. Obsługiwane są następujące platformy sprzętowe i sterowniki dźwięku:

- Wszystkie platformy zgodne z systemem OSS (Open Sound System). W szczególności zaś systemy: &Linux;, FreeBSD, NetBSD oraz BSDI.

- Komputery dla systemu &Solaris;.

- Komputery dla systemu &IRIX;.

- Sterowniki systemu obsługi dźwięku ALSA.

- Komputery dla systemu &HP-UX;.

### Kompilacja i instalacja

&install.compile.documentation;