# Wprowadzenie do &kde;

Zespół &kde;
Marcin Kocur

    marcinkocur@op.pl

Polskie tłumaczenie
2004-08-28
3.00.00
1999 2000 2001 2002 Zespół &kde;
&FDLNotice;

Wprowadzenie do K Desktop Environment

Szybki start w &kde;

KDE szybki start wprowadzenie

## Wprowadzenie

Ten dokument jest krótkim wprowadzeniem do K Desktop Environment. Zaznajomi Cię z wybranymi, podstawowymi funkcjami &kde;.

Daleko temu przewodnikowi do ogarnięcia wszystkich, a nawet większości aspektów, związanych z &kde;. Opisuje on tylko niektóre podstawowe sposoby na wykonanie kilku najbardziej popularnych zadań.

Zakładamy, że jesteś już obeznany przynajmniej z jednym graficznym interfejsem użytkownika, takim jak np. CDE, Geos, GEM, &NeXTSTEP;, &Mac;, OS/2 lub &Microsoft; &Windows;. Nie będziemy więc pisać o tym, jak posługiwać się myszką, czy klawiaturą, ale skupimy się na, mamy nadzieję, bardziej interesujących rzeczach.

## Przegląd &kde;

Ten rozdział przeznaczony jest dla użytkowników, którzy wolą uczyć się przez odkrywanie, a za pomocą tego dokumentu próbują się tylko zorientować, jak w ogóle zacząć. Kolejne rozdziały dostarczają bardziej gruntownej wiedzy o środowisku, wraz z pomocnymi wskazówkami i skrótami klawiszowymi. Jeśli jesteś niecierpliwym użytkownikiem, przebiegnij wzrokiem ten rozdział, pobaw się trochę nowym środowiskiem, a następnie wróć z powrotem i przeczytaj dokładniej potrzebne Ci rozdziały.

&kde; jest bardzo konfigurowalnym środowiskiem. Zakładamy, że używasz domyślnego środowiska.

### Pulpit &kde;

Typowy pulpit &kde; składa się z wielu części:

- Panelu u dołu ekranu, używanego do uruchamiania programów i przełączania się pomiędzy wirtualnymi pulpitami. Zawiera on, między innymi, &kmenu-mianownik;, otwierane za pomocą ikony &kicon;, które pokazuje listę programów. Można je uruchomić klikając na nazwie programu.

- Paska zadań, domyślnie umieszczonego na panelu. Używany jest on do zarządzania i przełączania się pomiędzy uruchomionymi programami. Kliknij na ikonie programu, znajdującej się na pasku zadań, aby przywołać go na pierwszy plan.

- Pulpitu właściwego, na którym można umieszczać często używane pliki i katalogi. &kde; obsługuje wielu pulpitów, przy czym każdy może posiadać własne okna. Klikając na ponumerowane przyciski panelu, można się przełączać pomiędzy wirtualnymi pulpitami.

### Gotowi? Do biegu... Start!

Poniżej znajduje się kilka szybkich wskazówek, które pomogą Ci zacząć używać &kde;.

- Aby uruchomić program, kliknij na przycisk &kicon; (nazywany on jest &kmenu-mianownik;), znajdujący się na panelu i wybierz którąś z pozycji.

- Kliknięcie na ikonę domku (na panelu) otworzy Twój katalog domowy w &konqueror-miejscownik;, menedżerze plików &kde;.

- Wybierz Menu K System Konsola, aby otworzyć linię poleceń lub wciśnij &Alt; F2 na klawiaturze, aby otworzyć wersję mini Konsoli. Pozwala ona na uruchomienie jednego polecenia, a następnie zamyka się.

- Wybierz z &kmenu-mianownik; pozycję Centrum sterowania , aby skonfigurować &kde;.

- Wciśnij &Alt;Tab, aby przełączać się pomiędzy uruchomionymi programami i &Ctrl;Tab, aby przełączać się pomiędzy wirtualnymi pulpitami za pomocą klawiatury.

- Użyj prawego przycisku myszy, aby dostać się do podręcznych menu panelu, pulpitu i większości programów &kde;.

## Uruchamianie programów

### Obsługa &kmenu-mianownik; i panelu

Na dole ekranu znajdziesz panel, który jest nazywany &kicker-narzednik;. Używasz go do uruchamiania programów. Przyjrzyj się przyciskowi po lewej, z dużą ikoną &kicon;.

Jest ona nazywana &kmenu-mianownik;. Posiada małą strzałkę, skierowaną grotem ku górze, aby pokazać, że po jej naciśnięciu wyświetli się menu. Zrób to! Wyświetlone menu pozwala na łatwy dostęp do wszystkich programów &kde;, zainstalowanych na Twoim komputerze.

#### Dostosowywanie &kicker-dopelniacz;

Jeśli używasz jakiegoś programu lub narzędzia bardzo często, zapewne chcesz mieć do niego szybki dostęp. W tym wypadku, możesz dodać pojedynczy program lub całe podmenu z &kmenu-mianownik; na panel, jako specjalny szybki przycisk uruchamiania. Jeśli chcesz uruchomić jakiś program bezpośrednio z przycisku, kliknij prawym przyciskiem myszy na pustym miejscu na panelu lub na ikonie &kmenu-mianownik;. Wybierz Menu panelu Dodaj program do panelu... , a następnie wybierz określony program lub menu, które chcesz widzieć na panelu.

Tym sposobem możesz dodać całe menu lub jeden z programów, znajdujących się w podmenu &kicon;. Na przykład, jeśli masz zainstalowany pakiet biurowy &koffice; i chcesz szybko dostać się do każdego komponentu pakietu, bez konieczności przedzierania się przez &kmenu-mianownik;, kliknij prawym przyciskiem myszy podmenu, w którym znajdują się te programy i wybierz Dodaj menu do głównego panelu. Od teraz będziesz miał szybki dostęp do wszystkich programów &koffice;, bez konieczności tworzenia ikony na panelu dla każdego programu z osobna.

Możesz przenosić wszystkie elementy na panelu za pomocą polecenia Przenieś, znajdującego się w menu podręcznym. Kliknij po prostu trzecim przyciskiem myszy (trzeci przycisk myszy jest zwykle tym po prawej, jeśli jednak Twoja mysz jest inaczej skonfigurowana, przykładowo dla leworęcznych, może on być po lewej stronie). Otworzy się menu, z którego możesz wybrać Przenieś [nazwa elementu]. Następnie przesuwaj mysz od lewej do prawej. Zobaczysz, jak ikona podąża za kursorem myszy, ciągle pozostając na panelu. Kiedy skończysz, naciśnij pierwszy przycisk myszy (domyślnie lewy). Jak pewnie zauważyłeś, we wspomnianym menu znajduje się także pozycja Usuń [nazwa elementu]. Przydaje się ona, gdy jesteś już znudzony jakimś przyciskiem na panelu.

#### Użycie menu podręcznych

Powyższe rozważania doprowadziły nas do kolejnego interesującego tematu: w wielu miejscach możesz kliknąć prawym przyciskiem myszy, co spowoduje wyświetlenie menu podręcznego z pozycjami, odpowiednimi dla klikniętych elementów. Tak więc dobrą praktyką jest klikanie trzecim przyciskiem myszy na rzeczach, co do których nie ma pewności, do czego służą. Nawet tło pulpitu posiada takie menu!

#### Inne funkcje panelu

Jest wiele interesujących rzeczy, które można zrobić z panelem. Jedna z nich może być ważna, jeśli masz monitor o małej rozdzielczości: funkcja ukryj i pokaż, aktywowana po kliknięciu małej strzałki na jednej lub po obu krawędziach panelu.

Być może nie lubisz, gdy panel zajmuje całą szerokość ekranu. Można te zachowanie łatwo zmienić! Kliknij prawym przyciskiem myszy na wolnym miejscu na panelu, wybierz Konfiguracja panelu.... W &kcontrolcenter-mianownik;, które się otworzy, możesz zdefiniować Długość panelu.

Jeśli już tam jesteś, nie krępuj się pobawić innymi opcjami. Przyciskiem Zastosuj możesz sprawdzić, jak zmiany wyglądają w praktyce. Jeśli z jakiegoś powodu chcesz powrócić do ustawień domyślnych, kliknij przycisk Domyślne.

Jeśli nie jesteś pewien działania jakiejś opcji, przesuń kursor myszy nad odpowiedni element interfejsu i zaczekaj krótką chwilę. &kde; posiada wbudowany system podpowiedzi kontekstowych, które wyjaśniają zwięźle działanie interesujących Cię elementów.

### Gdzie jest moja konsola tekstowa?

Spokojnie, &kde; nie ma zamiaru zabierać Ci Twojej ukochanej (i często bardzo efektywnej) linii poleceń. Możesz operować na plikach za pomocą środowiska graficznego, ale równie dobrze możesz użyć do tego poleceń uniksowych, jeśli je znasz. W praktyce, &kde; zwiększa wydajność i komfort korzystania z konsoli, umożliwiając dostęp do niej w różnych, czasem zaskakujących miejscach.

&kde; posiada bardzo wymyślny emulator terminala, nazywany &konsole-narzednik;. Aby go uruchomić, kliknij Menu K System Konsola. Jest to program, do którego skrót być może chcesz posiadać na panelu: w domyślnej konfiguracji on już się tam znajduje!

Czasem chcesz wpisać tylko jedno polecenie. W takim przypadku, zamiast otwierać pełnoprawny terminal, wciśnij &Alt;F2, a otworzy się okno, w którym możesz wpisać tylko jedno polecenie. Po wpisaniu polecenia okno znika, jednak zapamiętuje raz wpisane polecenia.

Po uruchomieniu wspomnianego okna (które nazywane jest minicli) i wciśnięciu Strzałki w górę na klawiaturze, możesz przeglądać wszystkie poprzednio wpisane polecenia. W tym oknie możesz także wpisywać adresy &URL;, które zostaną otwarte w &konqueror-miejscownik;.

&konqueror-mianownik; i edytor tekstowy &kate; mogą wyświetlać okna terminala, które zachowują się zupełnie tak, jak &konsole-mianownik;. Aby wyświetlić konsolę w &konqueror-miejscownik;, wybierz Okno Pokaż Emulator terminala. Na dole okna &konqueror-dopelniacz; zostanie umieszczony terminal. Naprawdę sprytne jest to, że terminal będzie podążał za kliknięciami w menedżerze plików, zmieniając bieżący katalog tak, jak Ty. W &kate; możesz wyświetlić terminal za pomocą menu Okno Widoki narzędzi Pokaż panel Konsola.

Aby wyświetlić stronę pomocy &UNIX-dopelniacz;, w minicli wpisz ``man:`polecenie`, gdzie polecenie jest nazwą polecenia &UNIX-dopelniacz;.

Aby wyszukać jakieś słowo lub słowa w wyszukiwarce Google, wpisz ``gg:`słowo lub słowa`. Istnieje o wiele więcej takich skrótów, można nawet tworzyć własne! Zobacz w &kcontrolcenter-mianownik; moduł Internet i sieć Przeglądarka WWW Skróty sieciowe.

Istnieje też sposób na posiadanie konsoli zawsze pod ręką, nieważne co robisz - dodaj sobie ją na panel!

Kliknij prawym przyciskiem myszy na wolnym miejscu na panelu i wybierz Dodaj aplet do panelu....W oknie, które się pojawi, przewiń suwakiem w dół, aż zobaczysz pozycję Uruchomienie polecenia. Zaznacz ją lewym przyciskiem myszy i kliknij przycisk Dodaj do panelu. W ten sposób osadzisz na panelu mniejszą wersję linii poleceń, wraz z historią poleceń.

Konkludując, linia poleceń jest zawsze pod ręką, jeśli używasz &kde;.

## Praca z oknami

Jeśli nie zrobiłeś tego jeszcze, uruchom z &kmenu-mianownik; jakiś program, powiedzmy Wyszukiwanie plików/katalogów.

### Okno! Co teraz?

Zwykle ludzie pracują w oknach, ale czasem chcą zrobić coś z oknami. Poniżej znajduje się krótki przegląd najpopularniejszych możliwości:

Przenoszenie okna

  Przeciągnij pasek tytułowy okna lub przytrzymaj klawisz &Alt; i przeciągnij, chwytając okno w dowolnym miejscu.

Zmiana rozmiaru okna

  Chwyć za krawędź okna lub przytrzymaj klawisz &Alt; i kliknij prawym klawiszem myszy w dowolnym miejscu okna.

Maksymalizowanie okna

  Kliknij przycisk maksymalizacji na pasku tytułowym okna (domyślnie jest to kwadrat przed X), aby zwiększyć okno do rozmiarów ekranu lub, jeśli okno jest już zmaksymalizowane, aby przywrócić jego poprzedni rozmiar. Kliknięcie środkowym przyciskiem myszy maksymalizuje okno pionowo, prawym poziomo.

Minimalizowanie (ikonizowanie) okna

  Kliknij na przycisk minimalizacji na pasku tytułowym okna (znajdujący się przed przyciskiem maksymalizacji), aby ukryć okno. Przywrócić je można przez kliknięcie na ikonie okna, znajdującej się na pasku zadań.

Przełączanie się pomiędzy oknami

  Zamiast powszechnego klikania myszą, aby przełączyć się do innego okna, możesz użyć kombinacji klawiszy &Alt; Tab. Poniżej znajdziesz jeszcze więcej sposobów.

#### Przyciski paska tytułu

Okna &kde; posiadają kilka standardowych przycisków na belce tytułowej, które dają dostęp do pewnych popularnych zadań. Domyślny układ przycisków wygląda tak:

Po lewej stronie:

- Przycisk menu. Zwykle jest to mała ikonka programu. Kliknij na niej, aby otworzyć menu operacji na oknach. Skrót: &Alt;F3.

Po prawej stronie:

- Przyciskminimalizacji.

- Przyciskmaksymalizacji.

- Przycisk zamknięcia. Zamyka okno. Skrót: &Alt;F4.

#### Przełączanie się pomiędzy oknami

Jeśli już wiesz, jak radzić sobie z oknami, proponujemy otwarcie kilku innych okien. Przełączanie się między oknami jest popularną czynnością, więc opiszemy teraz kilka sposobów na to. Wybierz swój ulubiony!

Wiele menedżerów okien wymaga kliknięcia w inne okno, aby je uaktywnić. Jest to również domyślne zachowanie &kde;, zwane Kliknij, by uaktywnić. Możesz jednak tak skonfigurować środowisko, by przesunięcie kursora myszy nad okno powodowało jego aktywację. Taka polityka nazywana jest Uaktywnianie za kursorem. Można ją włączyć za pomocą Centrum sterowania. Polega ona na tym, że okno pod kursorem myszy jest zawsze aktywne. Nie oznacza to jednak, że okno pod kursorem wysunie się na pierwszy plan. Mimo to, możesz kliknąć na jego pasek tytułowy lub krawędź albo (wyłącznie w &kde;) nacisnąć klawisz &Alt; i kliknąć środkowym przyciskiem myszy gdziekolwiek na oknie, aby je przywołać na pierwszy plan.

Poniżej znajduje się kilka innych sposobów na przełączanie się między oknami:

- Wybierz okno z listy okien. Aby ją otworzyć, kliknij środkowym przyciskiem myszy na pulpicie lub kliknij ikonę z kilkoma oknami, znajdującą się na panelu.

- Przytrzymaj przycisk &Alt; i wciskaj Tab, aby przełączać się między oknami.

- Użyj paska zadań (patrz niżej).

### Obsługa paska zadań

Pasek zadań wyświetla listę pozycji z małymi ikonkami, jedną dla każdego okna. Domyślnie pasek zadań jest ulokowany na panelu, ale może być też umiejscowiony na dole lub u góry ekranu.

Pasek zadań jest bogaty w funkcje. W domyślnej konfiguracji, jeśli masz otwartych więcej okien tego samego programu, zostaną one pogrupowane, dzięki czemu zobaczysz tylko jedną pozycję dla jednego programu.

Kliknięcie lewym przyciskiem myszy na taką pozycję otworzy menu z listą okien programu, z której możesz wybrać żądane okno. Kliknięcie lewym przyciskiem myszy na wybranej pozycji spowoduje natychmiastowe wyświetlenie okna, natomiast kliknięcie prawym przyciskiem spowoduje otworzenie kolejnego menu, za pomocą którego możesz indywidualnie zarządzać każdym ze zgrupowanych okien programu.

Możesz skonfigurować pasek zadań tak, aby wyświetlał wszystkie okna, nieważne na którym wirtualnym pulpicie pracujesz lub tak, aby wyświetlał tylko okna z bieżącego pulpitu. Możesz także wyłączyć grupowanie okien, dzięki czemu każde otwarte okno będzie miało reprezentację na pasku zadań w postaci własnej pozycji. Te i więcej opcji konfiguracyjnych dostępnych jest po kliknięciu prawym przyciskiem myszy na uchwycie paska zadań (mały, teksturowany pasek po lewej stronie - być może pokaże się dopiero po najechaniu na niego kursorem myszy) i wybraniu Konfiguruj: Pasek zadań....

Pozycje na pasku zadań automatycznie zmieniają szerokość, aby zrobić miejsce dla innych pozycji. Tak więc na pasku zadań zmieści się więcej programów, niż mogłoby Ci się wydawać. Poszerzenie panelu pozwoli pozycjom na pasku zadań na ułożenie się w rząd lub w kolumny, jednak ciągle będą one zmieniały swój rozmiar, aby zmieścić więcej programów.

### Obsługa wirtualnych pulpitów

Do czego służy przycisk Na wszystkich pulpitach?

Może się zdażyć sytuacja, w której będzie więcej okien otwartych, niż jest miejsca na pulpicie. W tej sytuacji są trzy możliwości:

1. Zostawić wszystkie okna otwarte (bałagan na pulpicie)

2. Zminimalizować okna, których w tej chwili nie potrzebujesz i używać paska zadań lub &Alt; Tab, żeby się między nimi przełączać (ciągle trochę kłopotliwe i wymaga dużo pracy!)

3. Zalecane: zrób to, co robi prawdziwy system operacyjny, gdy brakuje mu pamięci fizycznej: używa pamięci wirtualnej, w Twoim przypadku wirtualnych pulpitów.

Trzecia możliwość jest najlepsza! &kde; potrafi obsłużyć wiele różnych pulpitów, każdy z własnymi oknami. Domyślna konfiguracja zawiera cztery pulpity. Możesz się łatwo pomiędzy nimi przełączać za pomocą ponumerowanych przycisków na panelu. Także skrót klawiszowy &Ctrl;F1...F4 przeniesie Cię natychmiast do odpowiedniego pulpitu lub &Ctrl; Tab pozwoli na graficzne przełączanie się między pulpitami.

Wirtualne pulpity są bardzo fajne. Ale czasem chcesz, żeby okno było widoczne na każdym pulpicie. Może nim być np. małe okienko z rozmową, budzik, czy cokolwiek innego. W tym przypadku należy użyć wcześniej wspomnianego przycisku Na wszystkich pulpitach, który "przyszpili" okno do ekranu, dzięki czemu będzie ono widoczne na wszystkich wirtualnych pulpitach.

Przycisk "Na wszystkich pulpitach" może być także używany do przenoszenia okien z jednego wirtualnego pulpitu na inny: kliknij na wspomniany przycisk, przełącz się na inny pulpit i znowu kliknij na przycisk "Na wszystkich pulpitach". To samo można osiągnąć przez użycie menu podręcznego: kliknij prawym przyciskiem myszy na ikonie programu, znajdującej się na pasku zadań, wybierz Na pulpit lub Na bieżący pulpit.

## Zarządzanie plikami

W środowiskach graficznych często używane są katalogi do reprezentacji zawartości dysku twardego. Katalogi zawierają pliki i inne katalogi. W &kde; do zarządzania plikami i katalogami możesz użyć &konqueror-dopelniacz;.

### Obsługa &konqueror-dopelniacz;

Po pierwszym uruchomieniu &kde; pojawia się okno z dużą ilością ikon. Jest nim &konqueror-mianownik;, wyświetlający Twój katalog domowy (miejsce, gdzie trzymasz swoje pliki). Ścieżka do katalogu domowego jest wyświetlana pod paskiem narzędzi. Jeśli nie widzisz w tej chwili &konqueror-dopelniacz;, możesz go uruchomić przez kliknięcie na ikonce na panelu, wyglądającej jak domek.

Aby otworzyć plik lub katalog, kliknij na niego po prostu lewym przyciskiem myszy. Możesz także wybrać z menu Okno Pokaż panel nawigacyjny, aby wyświetlić drzewo katalogów w celu szybszego przemieszczania się po nich. Możesz także zmienić ścieżkę, wyświetlaną pod paskiem narzędzi, aby dostać się szybko do wybranej lokalizacji.

#### Otwieranie plików

&kde; posiada zestaw programów, służących do otwierania i edycji plików w wielu popularnych formatach. Gdy klikniesz na plik, zawierający powiedzmy dokument lub obrazek, &konqueror-mianownik; otworzy odpowiedni program, który wyświetli żądany plik. Jeśli &konqueror-mianownik; nie wie, jakiego programu ma użyć do wyświetlenia pliku, zapyta Cię o to, otwierając okno, które pozwoli na wpisanie nazwy programu. &konqueror-mianownik; zaproponuje zapisanie informacji o tym programie, aby od razu otwierać nim pliki określonego typu.

&konqueror-mianownik; używa standardu MIME do kojarzenia plików z programami.

#### Przeciąganie i upuszczanie ikon

Aby skopiować lub przenieść plik, po prostu przeciągnij go na pulpit lub do innego okna &konqueror-dopelniacz;, albo na ikonę katalogu. Gdy puścisz przycisk myszy, &konqueror-mianownik; wyświetli menu, pozwalające na skopiowanie, przeniesienie lub utworzenie dowiązania do pliku.

Gdy wybierzesz utworzenie dowiązania, &kde; utworzy dowiązanie symboliczne &UNIX-dopelniacz; (a nie twarde dowiązanie). Tak więc gdy przeniesiesz lub usuniesz oryginalny plik, dowiązanie zostanie uszkodzone.

Większość programów &kde; również obsługuje operacje przeciągania i upuszczania: możesz przenieść ikonę do okna uruchomionego programu lub na ikonę programu, który nie jest uruchomiony, aby otworzył on przeciągnięty plik. Wypróbuj!

#### Określanie właściwości pliku

Aby zmienić właściwości pliku, takie jak jego nazwa i uprawnienia, kliknij na nim prawym przyciskiem myszy i wybierz z wyświetlonego menu pozycję Właściwości....

### Praca z archiwami i sieciami

W przeszłości do uzyskania dostępu do plików, znajdujących się w Internecie, potrzebne było specjalne oprogramowanie. Nigdy więcej!

&kde; posiada technologię, nazywaną Przezroczystą obsługą sieci (NTA - Network Transparent Access), która powoduje, że praca z plikami na drugim krańcu świata staje się równie łatwa, jak gdyby znajdowały się one na Twoim dysku twardym.

Przykładowo, aby uzyskać dostęp do serwera &FTP;, wybierz z menu &konqueror-dopelniacz; Adres Otwórz adres... i wpisz adres URL jakiegoś serwera &FTP;. Możesz przeciągać pliki z i do katalogów na serwerze tak, jakby znajdowały się one na Twoim dysku. Możesz nawet otworzyć pliki na serwerze &FTP; bez konieczności ręcznego ich ściągania na dysk (&kde; zrobi to automatycznie, jeśli to konieczne).

Zauważ, że &konqueror-mianownik; używa anonimowego dostępu do serwera &FTP;, który może ograniczać Twoje uprawnienia do plików na serwerze. Jeśli masz konto na serwerze, możesz podać Twój login jako część adresu URL, np. tak: ``ftp://`login@serwer/katalog`

&konqueror-mianownik; poprosi o hasło, a gdy logowanie się powiedzie, otrzymasz pełen dostęp do swoich plików na serwerze.

Jeśli używałeś programu WinZip w &Microsoft; &Windows;, będziesz zapewne zadowolony słysząc, że &kde; może także zaglądać do archiwów tar. &kde; traktuje takie archiwa tak, jak normalne katalogi. Możesz je przeglądać, otwierać pliki, &etc;. Ogólnie mówiąc, dostęp do plików w Internecie i w archiwach powinien wyglądać zupełnie tak, jak dostęp do plików, znajdujących się na Twoim twardym dysku, pomijając opóźnienia, spowodowane transmisją danych przez sieć i wypakowywaniem plików z archiwów.

### Użycie szablonów w celu uzyskania dostępu do programów i urządzeń

W &kde; łatwo jest umieścić ikony dostępu do programów na panelu lub na pulpicie. Równie łatwo jest umieścić ikony do innych interesujących rzeczy. &kde; posiada szablony dla:

- Skrótów do programów

- Skrótów do drukarek

- Skrótów do dysków wyjmowalnych (⪚ dyskietek)

- Skrótów do zasobów Internetu (⪚ stron WWW, katalogów na &FTP;)

- Szablony dokumentów dla niektórych programów &koffice;.

Możesz dodać każdą z tych pozycji na pulpit przez kliknięcie na nim prawym przyciskiem myszy (w miejscu, w którym powinna pojawić się ikona) i wybranie z menu Utwórz nowe elementu, który Cię interesuje.

Prawie każda pozycja w &kmenu-mianownik;, na pulpicie i na panelu jest plikiem `.desktop`, który znajduje się na dysku. Plik `.desktop` określa ikonę, która będzie wyświetlana, a także to, do czego dana pozycja służy (skrót do programu, urządzenia lub adresu URL). Możesz przeciągnąć każdy plik `.desktop` na panel, aby stworzyć przycisk szybkiego uruchamiania.

#### Montowanie urządzeń

Dostęp do urządzeń innych niż podstawowy dysk twardy w &UNIX-miejscownik; odbywa się za pomocą tzw. montowania. &kde; używa plików `.desktop` , aby ułatwić procesy montowania, odmontowywania i dostępu do innych urządzeń przechowujących dane, takich jak dyskietki i CD-ROMy.

Jako przykład, poniżej znajduje się lista kroków, potrzebnych do utworzenia ikony dostępu do plików na dyskietce:

Wiele systemów wymaga, abyś był zalogowany jako administrator w celu montowania i odmontowywania urządzeń.

- Kliknij prawym przyciskiem myszy na pulpicie i wybierz z menu Utwórz nowe Dowiązanie do urządzenia Stacja dyskietek....

- Wyświetli się okno właściwości skrótu. Na zakładce Ogólne w górnym polu tekstowym zmień nazwę skrótu, na jaką chcesz.

- Na zakładce Urządzenie wpisz w polu tekstowym Urządzenie: `/dev/fd0` (lub ścieżkę dostępu do stacji dyskietek, zgodną z Twoim systemem).

- Możesz tu także dodać Punkt montowania:. Powinien nim być istniejący, pusty katalog. Popularnymi punktami montowania są `/mnt/floppy` lub `/floppy`, ale równie łatwo możesz zamontować dyskietkę w `~/mojadyskietka`, jeśli chcesz.

- Kliknij Ikonę odmontowania i wybierz obrazek dyskietki bez zielonej strzałki.

- Gdy jesteś zadowolony ze swoich ustawień, wybierz przycisk OK .

Włóż teraz poprawnie sformatowaną dyskietkę do napędu i kliknij ikonę Stacji dyskietek, aby &kde; zamontowało dyskietkę i wyświetliło pliki na niej zawarte. Przed wyciągnięciem dysku z napędu, kliknij prawym przyciskiem myszy na ikonę Stacji dyskietek i z wyświetlonego menu wybierz pozycję Odmontuj.

## Konfigurowanie środowiska

Jeśli nie podoba Ci coś w &kde; (wygląd, zachowanie), prawdopodobnie możesz to zmienić. &kde; jest bardzo konfigurowalne i pozwala na zmianę niemal każdego aspektu wyglądu i zachowania. W przeciwieństwie do wielu innych środowisk graficznych/menedżerów okien &UNIX-dopelniacz;, nie musisz w tym celu edytować skomplikowanych plików konfiguracyjnych (lecz możesz, jeśli naprawdę chcesz!). Zamiast tego użyj &kcontrolcenter-mianownik;, specjalnego programu do konfiguracji środowiska graficznego.

### Obsługa &kcontrolcenter-mianownik;

Uruchom &kcontrolcenter-mianownik; za pomocą &kmenu-mianownik;. Otworzy się okno z dwoma ramkami. Po lewej stronie znajduje się lista modułów.

Otwórz moduł przez kliknięcie na nim. Pojawi się szczegółowa lista modułów. Po kliknięciu na którymś z nich, w prawej ramce wyświetlą się odpowiednie ustawienia.

Zmienianie konfiguracji jest bardzo przejrzyste. Przycisk pomocy jest dostępny przy każdym module. Wyjaśnia on znaczenie ustawień, które nie są oczywiste. Każdy moduł posiada przyciski nazwane Pomoc, Domyślne, Zastosuj i Porzuć, które działają następująco:

Pomoc

  Otwiera szczegółową pomoc dla wybranego modułu.

Domyślne

  Ustawia wszystkie opcje w tym module na takie, jakie obowiązywały zaraz po instalacji &kde;.

Zastosuj

  Wprowadza w życie zmiany dokonane w bieżącym module.

Porzuć

  Przywraca ustawienia do stanu, w jakim były, gdy otworzono odpowiedni moduł konfiguracji. Jeśli użyty już został przycisk Zastosuj, przycisk Porzuć spowoduje przywrócenie opcji, które zostały zatwierdzone za pomocą przycisku Zastosuj.

Gdy zmienisz coś w jednym module konfiguracyjnym i przełączysz się do innego bez kliknięcia przycisku OK lub Zastosuj, &kcontrolcenter-mianownik; zapyta Cię, czy zastosować ustawienia.

## Kończenie pracy

Mamy szczerą nadzieję, że używanie &kde; daje Ci tyle radości i frajdy, że nigdy nie będziesz chciał się wylogować. Jeśli jednak, wybierz po prostu Menu K Zakończ pracę....

Na panelu znajduje się także przycisk kończenia pracy, wygląda jak mały przycisk wyłączenia/włączenia urządzenia. Możesz także wcisnąć &Ctrl; &Alt; Delete, aby się wylogować.

### Zarządzanie sesjami

Podczas wylogowywania, &kde; może zapamiętać otwarte programy i miejsca, w których leżały okna, otwierając je przy następnym zalogowaniu. Ta funkcja jest nazywana Zarządzaniem sesjami. Programy współpracujące z &kde; odtworzą swój stan, zapisany przy wylogowaniu. Przykładowo, &kate; zapamięta pliki, które były otwarte.

Programy niezgodne z &kde; nie zapiszą swojego stanu przy wylogowaniu. Środowisko poinformuje Cię w trakcie wylogowywania, żebyś zachował dane, nad którymi pracujesz przy ich pomocy.

Aby zilustrować zarządzanie sesjami, wybierz Menu K Narzędzia Edytory Kate , aby uruchomić edytor &kate;. Otwórz w nim dokument tekstowy. Następnie wyloguj się i zaloguj ponownie. Zaobserwujesz, że &kate; zostanie otwarta w tym samym miejscu na ekranie, na właściwym wirtualnym pulpicie, a dokument, który był otwarty, zostanie otworzony ponownie. &kate; zapamięta nawet, czy w dokumencie przed wylogowaniem były niezapisane zmiany i zapisze je do pliku, nad którym pracujesz, gdy wybierzesz pozycję Zapisz z menu Plik.

## &kde;, ekscytująca podróż

Mamy nadzieję, że przyjemnie spędziłeś czas przy czytaniu tego przewodnika, a niepowtarzalne środowisko, którym jest KDE pozwoli Ci na wykonywanie pracy szybciej i jeszcze wygodniej, jak nigdy.

Proszę pamiętaj, że &kde; jest niekomercyjnym przedsięwzięciem, projektem utrzymywanym przez wolontariuszy z całego świata. Chcielibyśmy zaprosić Cię do dołączenia do nas i stania się częścią tej niezwykłej społeczności. Jeśli jesteś programistą, możesz rozważyć swój wkład przy pisaniu programów dla &kde;. Jeśli jesteś artystą lub masz doświadczenie w projektowaniu grafiki, zastanów się, czy nie chciałbyś tworzyć zestawów ikon, kolorów, motywów dźwiękowych i symboli dla &kde;. Jeśli radość sprawia Ci pisanie, bylibyśmy bardzo szczęśliwi, gdybyś przyłączył się do zespołu dokumentacji.

Jak widzisz, jest wiele sposobów, na które możesz pomóc. Serdecznie zapraszamy Cię do międzynarodowego grona ludzi, którzy tworzą &kde; z myślą, aby było ono najlepszym środowiskiem graficznym dla każdego komputera. Odwiedź nas pod adresem www.kde.org, aby uzyskać więcej informacji.

&kde; - pasjonująca podróż - witamy na pokładzie,

`Twój zespół &kde;`

## Prawa autorskie

### Autorzy

- Matthias Ettrich ettrich@kde.org

- Kalle Dahlheimer kalle@kde.org

- Torben Weiss weis@kde.org

- Bernd Wuebben wuebben@kde.org

- Stephen Schaub sschaub@bju.edu - Redaktor

- Robert Williams rwilliams@kde.org - Redaktor

- Lauri Watts lauri@kde.org

Polskie tłumaczenie: Marcin Kocurmarcinkocur@op.pl

&underFDL;